Ca dao Về Tình cảm gia đình

Tục ngữ Yêu – Ghét
Tục ngữ Yêu – Ghét

Ca dao Về Tình cảm gia đình

Tuyển tập Ca dao Về Tình cảm gia đình hay nhất, được ông cha ta đúc kết, truyền lại cho các thế hệ sau học tập và noi theo.




Phần 1

Ăn trái chà là, em thương mẹ già anh đó
Thương má anh già sớm gió chiều mưa.
Thương anh má chặt trái dừa,
Đưa anh uống đỡ, nắng trưa đổ trời.
Mừng nay giặc Mỹ tan rồi,
Lòng dừa lòng má thắm tươi màu cờ.

Đường đi những lách cùng lau,
Cha mẹ tham giàu ép uổng duyên con.
Duyên sao cắc cớ hỡi duyên,
Cầm gương, gương tối; cầm vàng, vàng phai.

Bố chồng là lông con phượng,
Mẹ chồng là tượng mới tô,
Nàng dâu mới về là bồ chịu chửi.

Thương chồng phải khóc mụ gia,
Gẫm tôi với mụ có bà con chi!

Thân em mười sáu tuổi đầu,
Cha mẹ ép gả làm dâu nhà người.
Nói ra sợ chị em cười,
Năm ba chuyện thảm, chín mười chuyện cay.
Tôi về đã mấy năm nay,
Buồn riêng thì có, vui rày thì không.
Ngày thời lại nằm không một mình!
Có đêm thức suốt năm canh,
Rau héo, cháo chó, loanh quanh đủ trò…

Thật thà cũng thể lái trâu,
Yêu nhau cũng thể nàng dâu mẹ chồng.

Con thơ tay ẵm tay bồng,
Tay dắt mẹ chồng đầu bạc như bông.

Mẹ chồng dữ, mẹ chồng chết,
Nàng dâu có nết, nàng dâu chừa.

Trách cha, trách mẹ nhà chàng,
Cầm cân chẳng biết là vàng hay thau.
Thưa vàng chẳng phải thau đâu,
Đừng đem thử lửa mà đau lòng vàng.

Trời mưa ướt lá dai bì
Con mẹ, mẹ xót, xót gì con dâu!




Phần 2

Chẳng tham nhà ngói ba tòa,
Tham vì một nỗi mẹ cha hiền lành.

Từ khi em về làm dâu,
Thì anh dặn bảo trước sau mọi lời:
Mẹ già dữ lắm, em ơi!
Nhịn ăn, nhịn mặc, nhịn lời mẹ cha.
Nhịn cho nên cửa nên nhà,
Nên kèo, nên cột, nên xà tầm vông.
Nhịn cho nên vợ nên chồng,
Thì em coi sóc lấy trong cửa nhà.
Đi chợ thì chớ ăn quà,
Về chợ thì chớ rề rà ở trưa,
Dù ai bảo đợi bảo chờ,
Thì em nói dối con thơ em về.

Mẹ anh nghiệt lắm anh ơi,
Biết rằng có được ở đời với nhau.
Hay là vào trước ra sau,
Cho cực lòng thiếp, cho đau lòng chàng.

Chồng dữ thì em mới rầu
Mẹ chồng mà dữ, giết trâu ăn mừng.

Chồng dữ thì em mới lo,
Mẹ chồng mà dữ mổ bò ăn khao.

Dì ruột thương cháu như con,
Rủi mà không mẹ, cháu còn cậy trông.

Chồng cô, vợ cậu, chồng dì,
Trong ba người ấy chết thì không tang.

Đói thì ăn ngô, ăn khoai,
Đừng ở với dượng điếc tai láng giềng.
Láng giềng còn để ba ngày,
Chồng cô, vợ cậu, nửa ngày cũng không.

Cồng cộc bắt cá dưới sông
Mấy đời cháu ngoại giỗ ông bao giờ.

Cồng cộc bắt cá dưới bàu
Cho mẹ mày giàu, đám giỗ đầu heo.




Phần 3

Con cậu, cậu nuôi thầy cho
Cháu cậu, cậu bắt chăn bò, chăn trâu.

Em chồng ở với chị dâu,
Coi chừng kẻo nó giết nhau có ngày.
Con cô, con cậu thì xa,
Con chú, con bác thật là anh em.

Em thời trướng gấm, màn là,
Chị thời tan tác như hoa giữa đường.
Người dưng có ngãi thì đãi người dưng,
Anh em vô ngãi thì đừng anh em.

Chị em nắm nem ba đồng,
Muốn ăn thì trả sáu đồng mà ăn.

Chị dại đã có em khôn,
Lẽ nào mang giỏ thủng trôn đi mò.

Anh em cốt nhục đồng bào,
Vợ chồng là nghĩa lẽ nào chẳng thương.

Anh em nào phải người xa,
Cùng chung bác mẹ một nhà cùng thân.
Yêu nhau như thể tay chân,
Anh em hòa thuận hai thân vui vầy.

Thang mô cao bằng thang danh vọng,
Nghĩ mô trọng bằng nghĩa chồng con?
Trăm năm nước chảy đá mòn,
Xa nhau ngàn dặm dạ còn nhớ thương.

Thương ai bằng nỗi thương con,
Nhớ ai bằng nỗi gái son nhớ chồng.

Theo cha theo mẹ đã đành,
Theo đôi theo lứa mới thành thất gia.




Phần 4

Em thời đi cấy ruộng bông,
Anh đi cắt lúa để chung một nhà.
Đem về phụng dưỡng mẹ cha,
Muôn đời tiếng hiếu người ta còn truyền.

Ai về đợi với em cùng,
Thân em nay Bắc, mai Đông một mình.
Chi rằng ruộng tốt đồng xanh,
Vui cha vui mẹ, vui anh em nhà.

Hỡi cô cắt cỏ đồng màu,
Chăn trâu cho béo làm giàu cho cha.
Giàu thì chia bảy chia ba,
Phận em là gái được là bao nhiêu!

Gió đưa cây cải lý hương.
Xa cha xa mẹ thất thường bữa ăn.
Sầu riêng cơm chẳng muốn ăn,
Đã bưng lấy bát lại dằn xuống mâm.

Muốn sang thì bắc cầu Kiều,
Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy.

Thuyền không bánh lái thuyền quày,
Con không cha mẹ ai bày con nên.

Tưởng rằng là đạo mẹ cha,
Con trai con gái cũng là một thương.

Nuôi con mới biết sự tình,
Thầm thương cha mẹ nuôi mình khi xưa.
Chiều chiều ra đứng ngõ sau,
Ngó về quê mẹ ruột đau chín chiều.

Mẹ già đầu bạc như tơ,
Lưng đau con đỡ, mắt mờ con nuôi.

Trứng rồng lại nở ra rồng,
Hạt thông lại nở cây thông rườm rà.
Có cha sinh mới ra ta,
Làm nên thời bởi mẹ cha vun trồng.




Phần 5

on ơi! Mẹ bảo con này,
Học buôn, học bán cho tày người ta.
Con đừng học thói chua ngoa,
Họ hàng ghét bỏ, người ta chê cười.
Dù no dù đói cho tươi,
Khoan ăn bớt ngủ là người lo toan.
Phòng khi đóng góp việc làng,
Đồng tiền bát gạo lo toan cho chồng.
Trước là đẹp mặt cho chồng,
Sau là họ mạc cũng không chê cười.

Ghi lòng tạc dạ chớ quên,
Con em phải giữ lấy nền con em.

Chữ nghĩa là nhường,
Nhường anh nhường chị là nhường người trên.

Thờ cha mẹ, ở hết lòng,
Ấy là chữ hiếu, dạy trong luân thường.

Đã sinh ra kiếp ở đời,
Trai thời trung hiếu đôi vai cho tròn.
Gái thời trinh trỉnh lòng son,
Sớm hôm gìn giữ kẻo còn chút sai.
Trai lành gái tốt ra người,
Khuyên con trọng bấy nhiêu lời cho chuyên.

Cây khô chưa dễ mọc chồi,
Bác mẹ chưa dễ ở đời với ta.
Non xanh bao tuổi mà già,
Bởi vì sương tuyết hóa ra bạc đầu.

Làm trai nết đủ năm đường,
Trước tiên điều hiếu đạo thường xưa nay.
Công cha đức mẹ cao dày,
Cưu mang trứng nước những ngày ngây thơ.
Nuôi con khó nhọc đến giờ,
Trưởng thành con phải biết thờ hai thân.
Thức khuya dậy sớm chuyên cần,
Quạt nồng ấp lạnh giữ phần đạo con.

Chiều chiều ngó ngược, ngó xuôi,
Ngó không thấy mẹ, ngùi ngùi nhớ thương.

Mỗi đêm mỗi thắp đèn trời,
Cầu cho cha mẹ sống đời với con.

Gái có con như bồ hòn có rễ
Gái không con như bè gỗ trôi sông.




Phần 6

Có chồng chẳng được đi đâu,
Có con chẳng được đứng lâu một giờ.

Ví dù con phụng bay qua,
Mẹ nói con gà, con cũng nói theo.

Cơm cha áo mẹ ai ơi
Chẳng ăn thua thiệt, chẳng chơi cũng hoài.

Ngày nào em bé cỏn con,
Bây giờ em đã lớn khôn thế này.
Cơm cha, áo mẹ công thầy,
Nghĩ sao cho bõ những ngày ước ao.

Bốn con ngồi bốn chân giường,
Mẹ ơi mẹ hỡi mẹ thương con nào?
Mẹ thương con bé mẹ thay,
Thương thì thương vậy chẳng tầy trưởng nam.
Trưởng nam nào có gì đâu,
Một trăm cái giỗ đổ đầu trưởng nam.

Có vàng, vàng chẳng hay phô,
Có con, con nói trầm trồ mẹ nghe.

Chim trời ai dễ đếm lông,
Nuôi con ai dễ kể công tháng ngày.

Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa,
Miệng nhai cơm búng, lưỡi lừa cá xương.

Gió mùa thu mẹ ru con ngủ,
Năm canh chầy, thức đủ năm canh.

Có con phải khổ vì con,
Có chồng phải gánh giang sơn nhà chồng.




Phần 7

Sinh con ai nỡ sinh lòng,
Sinh con ai chẳng vun trồng cho con.

Vẳng nghe chim vịt kêu chiều,
Bâng khuâng nhớ mẹ chín chiều ruột đau.

Ngó lên nuộc lạt mái nhà,
Bao nhiêu nuộc lạt thương bà bấy nhiêu.

Thà rằng ăn bắp hột chà vôi,
Còn hơn giàu có mồ côi một mình.

Có cha có mẹ thì hơn,
Không cha không mẹ như đờn đứt dây.

Ân cha nặng lắm cha ơi!
Nghĩa mẹ bằng trời chín tháng cưu mang.

Con người có bố có ông,
Như cây có cội như sông có nguồn.

Sống thì con chẳng cho ăn,
Chết thì xôi thịt, làm văn tế ruồi.

Mẹ nuôi con biển hồ lai láng,
Mười con không nuôi được một mẹ

Lên non mới biết non cao,
Nuôi con mới biết công lao mẹ hiền.




Phần 8

Đi đâu mà bỏ mẹ già,
Gối nghiêng ai sửa, chén trà ai dâng.

Mẹ già ở tấm lều tranh
Sớm thăm tối viếng, mới đành dạ con.

Công cha như núi Thái Sơn,
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.
Một lòng thờ mẹ kính cha,
Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con.

Con ai là chẳng giống cha,
Cháu ai là chẳng giống bà giống ông.

Cơm cha áo mẹ ăn chơi,
Bưng bát cơm người, đổ bát mồ hôi.

Bao giờ cá lý hóa long,
Đền ơn cha mẹ ẵm bồng xưa nay.

Thấy anh như thấy mặt trời
Chói chang khó ngó, trao lời khó trao.

Tua rua đã mọc ngang đầu,
Sao em ở mãi làm giàu cho cha?
Giàu thì chia bảy chia ba,
Thân em phận gái được là bao nhiêu?

Cơm cha cơm mẹ đã từng,
Con đi làm mướn kiếm lưng cơm người.
Cơm người khổ lắm mẹ ơi,
Chả như cơm mẹ vừa ngồi vừa ăn.

Em về thưa mẹ cùng thầy,
Cho anh cưới tháng này anh ra.
Anh về thưa mẹ cùng cha,
Bắt lợn sang cưới, bắt gà sang cheo.




Phần 9

Lấy chồng thì phải theo chồng.
Thôi đừng theo thói cha ông nhà mình.

Lấy chồng thì phải theo chồng,
Chồng đi hang rắn hang rồng cũng đi.

Con lạy cha hai lạy một quì,
Lạy mẹ bốn lạy con đi lấy chồng,
Mẹ sắm cho con cái yếm nhuộm nhất phẩm màu hồng,
Thắt lưng đũi tím, bộ nhẫn đồng con đeo tay.

Bốn con ngồi bốn góc giường
Mẹ ơi mẹ hỡi mẹ thương con nào.
Mẹ thương con bé mẹ thay!
Thương thì thương vậy chẳng tày trưởng nam.
Trưởng nam nào có gì đâu,
Một trăm cái giỗ đổ đầu trưởng nam.
Con gái là con người ta,
Con dâu mới thật mẹ cha mua về.

Cha già tuổi đã đủ trăm,
Chạnh lòng nhớ tới đằm đằm lụy sa.

Đói lòng ăn hột chà là,
Để cơm nuôi mẹ mẹ già yếu răng.

Chiều chiều ra đứng ngõ sau,
Nhớ về quê mẹ ruột đau chín chiều.

Một mình vừa chẻ vừa đan,
Lỗi lầm thì chịu phàn nàn cùng ai.
Võng này đan sợi đay già,
Em đi kén võng mà đã ba năm chầy.
Đôi ta chung mẹ chung thầy,
Đêm trăng chung võng vơi đầy thủy chung.

Lấy anh thì sướng hơn vua,
Anh đi xúc giậm được cua kềnh càng
Đem về nấu nấu rang rang
Chồng chan vợ hút lại càng hơn vua.

Cha chài, mẹ lưới, con dâu
Con trai tát nước, nàng dâu đi mò.




Phần 10

Anh đi anh nhớ quê nhà,
Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương
Nhớ ai dãi nắng dầm sương,
Nhớ ai tát nước bên đường hôm mai.

Chồng em đánh giặc phương xa,
Ruộng nhà em cấy, mẹ già em trông.
Bầy con đứa dắt, đứa bồng,
Mà em vẫn học vỡ lòng như ai!

Lấy chồng biết chữ là tiên,
Lấy chồng mù chữ là duyên nợ nần.

Nhà em có vại cà đầy,
Có ao rau muống có đầy chĩnh tương.
Dầu không mỹ vị cao lương,
Trên thờ cha mẹ dướng nhường anh em.
Một nhà vui vẻ êm đềm,
Đói no tùy cảnh không buồn lụy ai.

Chị giàu quần lĩnh hoa chanh,
Chúng em khốn khó quần quanh lụa đào.
Chi giàu chị đánh cá cao,
Chúng em khốn khó đi trao cá mè.
Chị giàu chị lấy ông nghè,
Chúng em khốn khó trở về lấy vua.

Cái bống là cái bống bang,
Con đi lấy chồng cho mẹ đổ khoai.
Con ăn một, mẹ ăn hai,
Con đi bốc muối, thời khoại chẳng còn.
Con ngồi con khóc nỉ non,
Mẹ giận, mẹ đạp con bon đầu hè.
Có đánh thì đánh vọt tre,
Chớ đánh vọt nứa, nữa què chân con.

Nói ra thẹn với nước non,
Ngậm vào cay đắng lòng con đêm ngày.

Mẹ em tham thúng xôi dền.
Tham con lợn béo, tham tiền Cảnh Hưng
Tôi đã bảo rằng đừng,
Mẹ hầm, mẹ hứ mẹ bưng ngay vào.
Bây giờ kẻ thấp người cao
Như đôi đũa lệch, làm sao cho đều.
Mẹ em thấy của thời tham,
Ham hùm cứ tưởng hang vàng ép con.

Mẹ em tham thúng xôi dền,
Tham con lợn béo, tham tiền Cảnh Hưng.
Mẹ em tham thúng bánh chưng,
Tham con lợn đẻ, em lưng chịu đòng.

Rung rinh nước chảy qua đèo,
Bà già tấp tểnh mua heo cưới chồng.




Phần 11

Bồng bồng cõng chồng đi chơi,
Đi đến chỗ lội đánh rơi mất chồng.
Chị em ơi! Cho tôi mượn cái gầu sòng
Để tôi tát nước múc chồng tôi lên.

Sụt sùi tủi phận hờn duyên,
Oán cha trách mẹ tham tiền bán con.

Nói thương cha mẹ biểu không,
Nơi chẳng bằng lòng cha mẹ biết ưng.

Lấy chồng chẳng biết mặt chồng,
Đêm nằm tơ tưởng ngỡ ông láng ngiềng.

Thầy mẹ em tham bạc tham tiền,
Tham con lợn béo, cấm duyên em già.
Để đến nay anh cưới em một nửa con gà,
Dăm ba sợi bún, một vài hột xôi.

Mẹ em cấm đoán em chi,
Để em sắm sửa em đi lấy chồng.
Lấy chồng cho đáng tấm chồng,
Bõ công trang điểm má hồng răng đen.

Trách duyên lại giận trăng già,
Se tơ lầm lỗi hóa ra chỉ mành.
Biết ai than thở sự tình,
Chẳng qua mình lại biết mình mà thôi.

Bữa cơm múc nước rửa râu,
Hầu cơm, hầu rượu, hầu trầu, hầu tăm
Đêm đêm dắt cụ đi nằm,
Than thân phận gái ôm lưng lão già.
Ông ơi, ông buông tôi ra,
Kẻo ai trông thấy, người ta chê cười.
Trách lòng cha mẹ vụng toan,
Bông búp không bán để tàn ai mua.

Vô duyên, vô phúc
Múc phải anh chồng già.
Ra đường người hỏi rằng cha hay chồng?
Nói ra đau đớn trong lòng.
Ấy cái nợ truyền kiếp, có phải chồng em đâu!

Tiếc thay nước đục mà đựng chậu thau,
Cái mâm chữ triện đựng rau thài lài.
Tiếc người da trắng tóc dài,
Đương xuân cha mẹ ép nài lấy lão sáu mươi.




Phần 12

Nghiêng tai hỏi nhỏ phật đồng,
Trai tơ lấy gái có chồng đặng không?

Anh lập vườn ra, răng vắng đi thăm,
Để trâu xui bò chậm,
biết mấy năm cho thành
Anh lập vườn ra có thưa với ông bạn
có nói với ông hương,
Trâu vui bò chậm thì bồi thường cho anh.

Công anh làm rể ba năm,
Chiếu chả được nằm, đất lại cắm chông.
Con bà bà lại gả chồng,
Để tôi vất vả tốn công nhiều bề.

Đa đa đậu nhánh đa đa,
Chồng gần không lấy em lấy chồng xa.
Một mai cha yếu mẹ già,
Bát cơm ai đỡ, chén trà ai nâng.

Chồng tiến thì vợ phải lùi,
Chồng tiến vợ tiến thì dùi phải lưng.

Ba đồng một mớ đàn ông,
Đem về bỏ lồng cho kiến nó tha.
Ba trăm một mụ đàn bà,
Đem về mà trải chiếu hoa cho ngồi.

Gái chính chuyên lấy được chín chồng,
Vê viên bỏ lọ gánh gồng đi chơi.
Không may quang đứt lọ rơi,
Bò ra lổm ngổm chín nơi chín chồng.

Đói lòng nằm gốc cây sung,
Chồng một thì lấy chồng chung thì đừng
Đói cho một vợ một chồng,
Một niêu cơm tấm giàu lòng ăn chơi.

Xưa nay những bọn má hồng,
Thà hầu quân tử hơn chồng đần ngu.

Chim khôn đậu nóc nhà quan,
Trai khôn tìm vợ gái ngoan tìm chồng.




Phần 13

Lỗ mũi em mười tám gánh lông,
Chồng yêu chồng bảo râu rồng trời cho.
Đêm nằm thì gáy o o,
Chồng yêu chồng bảo ngáy cho vui nhà.
Đi chợ thì hay ăn quà,
Chồng yêu chồng bảo về nhà đỡ cơm.
Trên đầu những rác cùng rơm,
Chồng yêu chồng bảo hoa thơm rắc đầu.

Thiếp xa chàng quên ăn quên ngủ,
Chàng xa thiếp thức đủ năm canh.

Rương xe, chìa khóa em cầm,
Giang sơn em gánh nợ nần em lo.

Ghe bầu trở lại về đông,
Làm thân con gái theo chồng nuôi con.

Trời dông chớp lạnh mưa nguồn,
Lấy chồng xứ lạ dạ buồn biết bao.
Mưa sa lác đác gió tạt qua thành;
Đôi ta chồng vợ, ai dỗ dành đừng xiêu

Trăm năm giữ vẹn chữ tòng,
Sống sao thác vậy một chồng mà thôi.

Rau dăm đất cứng khó bứng dễ trồng,
Dâu hay dâu dở cũng chồng của em.

Thương chồng phải lụy cùng chồng,
Đắng xay phải chịu, mặn nồng phải cam.

Mật ngọt rớt xuống thau đồng,
Những lời anh nói cho lòng em say.
Một trâu anh sắm đôi cày,
Một chàng đôi thiếp có ngày oan gia.
Chàng ơi! Chàng cho em ra,
Nhẽ đâu một ổ đôi gà ấp chung.

Bồng em đi dạo vườn dưa
Dưa đà có trái chị chưa có chồng.




Phần 14

Bướm vàng đậu lót mù u,
Lấy chồng càng sớm tiếng ru càng buồn.

Áo vá vai vợ ai không biết,
Áo vá quàng chỉ quyết vợ anh.

Chồng người thổi sáo thổi tiêu,
Chồng em ngồi bếp húp riêu bỏng mồm.

Công thiếp vò võ đêm ngày,
Mà chàng ăn ở thế này chàng ôi!
Thiếp như hoa đã nở rồi,
Xin chàng che lấy mặt trời cho tươi.

Trách chàng ăn ở chấp chênh,
Em như thuyền thúng lênh đênh giữa dòng.
May ra trời lặng nước trong,
Chẳng may bão táp cực lòng thiếp thay.

Vì tằm em phải chạy dâu,
Vợ chồng em phải qua cầu đắng cay.
Vì chồng nên phải gắng công,
Nào ai da sắt, xương đồng chi đây.

Chồng khôn vợ được đi hài,
Vợ khôn chồng được nhiều bài cậy trông.

Chẳng tham nhà ngói bức bàn,
Trái duyên coi bẵng một duyên chuồng gà.
Ba gian nhà rọa lòa xòa,
Phải duyên coi tự chín tòa nhà lim.

Đói lòng ăn nắm lá sung,
Chồng một thì lấy chồng chung thì đừng.
Một thuyền một lái chẳng xong,
Một chĩnh đôi gáo còn mong tay nào.

Chàng ơi phụ thiếp làm chi,
Thiếp như cơm nguội đỡ khi đói lòng.




Phần 15

Anh kia có vợ con rồi,
Mà anh còn muốn hoa hồi cầm tay.
Hoa hồi vừa đắng vừa gây,
Vừa mặn như muối, vừa cay như gừng.

Xin đừng thấy quế phụ hương
Quế già quế rụi hương trường thơm xa.

Có bát sứ tình phụ bát đàn
Nâng niu bát sứ vớ toang có ngày.

Khi chưa cầu lụy trăm đàn,
Được rồi thì lại phũ phàng làm ngơ.

Thế gian một vợ một chồng,
Chẳng như vua bếp hai ông một bà.

Đã đành gia thất thì thôi,
Đèo bòng chi lắm tội trời ai mang?

Ai ngờ cây cả lá thưa,
Ngày nắng rát mặt, ngày mưa ẩm đầu.

Tưởng rằng cây cả bóng cai,
Em ghé mình vào trú nắng đỡ mưa.

Làm trai rửa bát quét nhà,
Vợ gọi thì dạ, bẩm bà tôi đây!

Làm trai cho đáng nên trai,
Ăn cơm với vợ, lại nài cậy niêu.
Con vợ nó cũng biết điều,
Thắt lưng con cái cậy niêu với chồng.




Phần 16

Chồng ta áo rách ta thương,
Chồng người áo gấm xông hương mặc người.

Đố anh chừa được rượu tăm,
Chừa ăn thuốc chín, chừa nằm chung hơi.
Rượu tăm anh đã chừa rồi,
Thuốc chín chừa được, chung hơi không chừa.

Chửa chồng nón thúng quai thao
Chồng rồi nón rách quai nào thì quai
Chửa chồng yếm thắm đeo hoa
Chồng rồi hai vú bỏ ra tay giành.

Đốn cây ai nỡ đứt chồi,
Đạo chồng nghĩa vợ, giận rồi lại thương.

Ai làm cho cải tôi ngồng,
Cho dưa tôi khú, cho chồng tôi chê.
Chồng chê thì mặc chồng chê
Dưa khú nấu với cá trê ngọt lừ.

Dẫu rằng da trắng tóc mây,
Đẹp thì đẹp vậy, dạ này không ưa.
Vợ ta dù có quê mùa,
Thì ta vẫn cứ sớm trưa vui cùng.

Giường lèo mà trải chiếu mây,
Làm trai hai vợ như dây buộc mình.

Làm trai lấy được vợ hiền,
Bằng cầm đồng tiền mua được miếng ngon.
Làm gái lấy được chồng khôn,
Cầm bằng cá vượt vũ môn hóa rồng.

Vợ chồng là nghĩa già đời
Ai ơi chớ nghĩ những lời thiệt thân.

Chồng yêu cái tóc nên dài,
Cái duyên nên đẹp cái tài nên khôn.




Phần 17

Cơm trắng ăn với chả chim,
Chồng đẹp vợ đẹp những nhìn mà no
Cơm hẩm ăn với cá kho,
Chồng xấu, vợ xấu những lo mà gầy.

Đôi ta lấm tâm hoa nhài,
Chồng đây vợ đấy kém ai trên đời.
Muốn cho gần chợ ta chơi.
Gần sông tắm mát gần nơi đi về.

Đôi ta là nghĩa tào khang
Xuống khe bắt ốc, lên ngàn hái rau.

Một thuyền một bến một dây,
Ngọt bùi ta hưởng đắng cay chịu cùng.

Có chồng chẳng được đi đâu
Có con chẳng được đứng lâu nửa giờ.

Dốc bồ thương kẻ ăn đong
Vắng chồng thương kẻ nằm không một mình.

Không thiêng cũng kể bụt nhà,
Dầu khôn dầu dại cũng là chồng em.

Ớt nào là ớt chẳng cay,
Gái nào là gái chẳng hay ghen chồng.

Đi đâu cho thiếp đi cùng,
Đói no thiếp chịu, lạnh lùng thiếp cam.

Ai kêu ai hú bên sông,
Tôi đang sắm sửa cho chồng xuống ghe.
Chồng xuống ghe quạt che, tay ngoắt,
Cất mái chèo ruột thắt từng cơn.




Phần 18

Qua đồng ghé nón thăm đồng
Đồng bao nhiêu lúa thương chồng bấy nhiêu.
Tay nâng khăn gói sang sông,
Mồ hôi ướt đẫm, thương chồng phải theo.
Mẹ cha bú mớm nâng niu,
Tội trời đành chịu không yêu bằng chồng.

Xấu xa cũng thể chồng ta,
Cho dù tốt đẹp cũng ra chồng người.
Chim quyên ăn trái nhãn lồng,
Thia thia quen chậu vợ chồng quen hơi.

Đói no một vợ một chồng,
Một niêu cơm tấm dầu lòng ăn chơi.

Hai tay bưng đĩa dầu lên.
Trước lạy hàng quyền sau lạy cậu cai.
“Chồng tôi tham sắc tham tài,
Một chĩnh đôi gáo tôi ngồi sao yên.
Tôi xin chiếc đũa đồng tiền,
Anh đi lấy vợ tôi xin lấy chồng.
Anh đi lấy vợ cách sông,
Tôi đi lấy chồng giữa ngõ anh ra”.

Bông hồng nẩy lộc ra hoa,
Một đàn vợ kính trẩy ra thăm chồng.
Trẩy ra gánh gánh gồng gồng.
Trẩy ra thăm chồng bảy chị còn ba.
-“Nào ai nhắn nhủ mi ra.
Mi ngồi mi kể con cà con kê.
Muốn tốt quảy bị mà về.
Việc quan tao chịu một bề cho xong.
Xưa kia tao ở trong phòng,
Bây giờ tao đã vào trong hàng quyền”.

Vợ chồng đầu gối má kề,
Lòng nào mà bỏ mà về cho đang.
Hồ về chận lại đá ngang
Về sao cho dứt cho đang mà về.

Nghe đồn cha mẹ anh hiền,
Cắn cơm không vỡ, cắn tiền vỡ đôi.

Thật thà cũng thể lái trâu.
Yêu nhau cũng thể nàng dâu mẹ chồng




Phần 19

Mẹ anh năm lọc bảy lừa.
Mua cam phải quýt, mua dưa phải bầu.
Mua kim mua phải lưỡi câu.
Mua mật phải dầu, cực lắm anh ơi!

Chồng dữ thì em mới rầu.
Mẹ chồng mà dữ, giết trâu ăn mừng.

Con cuốc kêu khắc khoải mùa hè.
Là thân con gái phải nghe lời chồng.
Sách có chữ rằng: “Phu xướng phụ tòng”,
Làm thân con gái lấy chồng xuất gia.

Chồng gì anh, vợ gì tôi,
Chẳng qua là cái nợ đời chi đây.
Mỗi người một nợ cầm tay,
Đời xưa nợ vợ, người nay nợ chồng.

Dù no, dù đói, cho tươi
Khoan ăn bớt ngủ, liệu bài lo toan
Để anh đành dạ bán buôn.

Nhà anh chỉ có một gian.
Nửa thì làm bếp, nửa toan làm buồng.
Anh cậy em coi sóc trăm đường.
Để anh buôn bán trẩy trương thông hành.
Còn chút mẹ già, nuôi lấy con anh,
Để anh buôn bán, thông hành đường xa.
Liệu mà thờ kính mẹ già,
Đừng tiếng nặng nhẹ, người ta chê cười.

Quả cau nho nhỏ, cái vỏ vân vân,
Nay anh học gần, mai anh học xa.
Tiền gạo thì của mẹ cha,
Cái nghiên cái bút thật là của em.

Râu tôm nấu với ruột bầu,
Chồng chan vợ húp gật đầu khen ngon.

Mẹ già dữ lắm em ơi
Nhịn ăn nhịn mặc nhịn lời mẹ cha.
Nhịn cho nên cửa nên nhà,
Nên kèo, nên cột, nên xà tầm vông.
Nhịn cho nên vợ nên chồng
Thời em coi sóc lấy trong cửa nhà.
Đi chợ thì chớ ăn quà,
Về chợ thời chớ rề rà ở trưa.
Dù ai bảo đợi bảo chờ,
Thì em nói dối con thơ, em về.

Cái cò lặn lội bờ sông,
Gánh gạo nuôi chồng tiếng khóc nỉ non.
Nàng về nuôi cái cùng con,
Để anh đi trẩy nước non Cao Bằng.
Từ khi em về làm dâu,
Anh thì dặn trước bảo sau mọi nhời.




Phần 20

Chồng giận thì vợ làm lành,
Miệng cười hớn hở rằng anh giận gì?
Thưa anh, anh giận em chi?
Muốn lấy vợ bé em thì lấy cho.

Chồng giận thì vợ bớt lời,
Cơm sôi lửa nhỏ một lời không chê.

Trời cao bể rộng mênh mông,
Ở sao cho trọn tấm tình phu thê
Trót đà ngọc ước vàng thê
Dẫu rằng cách trở sơn khê cũng liều.

Thuyền đồng chở lái về đông,
Con đi theo chồng để mẹ cho ai?
Mẹ già đã có con trai,
Con là phận gái dám sai chữ tòng.
Chỉ thề nước biếc non xanh,
Theo nhau cho trọn, tử sanh cũng đành.

Tay mang khăn gói sang sông,
Mẹ gọi mặc mẹ theo chồng cứ theo.

Dạy con dạy thuở còn thơ,
Dạy vợ, dạy thuở ban sơ mới về.

Anh em như chân với tay
Rách lành đùm bọc, dở hay đỡ đần.

Tưởng rằng chị ngã em nâng,
Ai ngờ chị ngã, em bưng miệng cười.

Anh em hiền thật là hiền,
Bởi một đồng tiền làm mất lòng nhau.

Dì ruột thương cháu như con,
Rủi mà không mẹ, cháu còn cậy trông.




Phần 21

Giàu sang nhiều kẻ đến nhà
Khó khăn nên nỗi ruột rà xa nhau.

Còn cha gót đỏ như son,
Đến khi cha chết gót con đen sì.

Trai mà chi, gái mà chi
Sinh ra có ngãi còn gì là hơn.

Ai về tôi gửi buồng cau
Buồng trước kính mẹ, buồng sau kính thầy.
Ai về tôi gửi đôi giày
Phòng khi mưa gió để thầy mẹ đi.

Có con đỡ gánh đỡ gồng,
Con đi lấy chồng vai gánh tay mang.

Ví dầu cầu dán đóng đanh
Cầu tre lắc lẻo gập ghềnh khó đi.
Khó đi mẹ dắt con đi,
Con đi trường học, mẹ đi đường đời.

Cây xanh thì lá cũng xanh.
Cha mẹ hiền lành để đức cho con.

Nuôi con cho được vuông tròn,
Mẹ thầy dầu dãi, xương mòn gối long
Con ơi, cho trọn hiếu trung!
Thảo ngay một dạ, kẻo luống công mẹ thầy.

Sống thì con chẳng cho ăn,
Chết thì xôi thịt, làm văn tế ruồi.

Anh đi làm mướn nuôi ai,
Cho áo anh rách, cho vai anh mòn?
Anh đi làm mướn nuôi con.
Áo rách mặc áo, vai mòn mặc vai.




Phần 22

Tu đâu cho bằng tu nhà,
Thờ cha, kính mẹ, ấy là chân tu.

Chim trời ai dễ đếm lông
Nuôi con ai dễ kể công tháng ngày.

Chiều chiều ra đứng ngõ sau
Ngó về quê mẹ ruột đau chín chiều.

Vẳng nghe chim vịt kêu chiều
Bâng khuâng nhớ mẹ chín chiều ruột đau.

Mẹ già như chuối ba hương.
Như xôi nếp một, như đường mía lau.

Có cha có mẹ thì hơn
Không cha không mẹ như đờn đứt dây.

Ân cha nặng lắm ai ơi!
Nghĩa mẹ bằng trời chín tháng cưu mang.

Trách ai đặng cá quên nơm,
Đặng chim bẻ ná, quên ơn sinh thành.

Chiều chiều xách giỏ hái rau,
Ngó lên mả mẹ, ruột đau như dần.

Lên non mới biết non cao,
Nuôi con mới biết công lao mẹ, thầy.




Phần 23

Gió mùa thu mẹ ru con ngủ,
Năm canh chầy thức đủ năm canh.

Công cha như núi Thái Sơn
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra
Một lòng thờ mẹ kính cha
Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con
Con ơi mẹ bảo đây này,
Học buôn học bán cho tày người ta.
Con đừng học thói chua ngoa,
Họ hàng ghét bỏ, người ta chê cười.
Dù no, dù đói, cho tươi,
Khoan ăn, bớt ngủ, liệu bài lo toan,
Phòng khi đóng góp việc làng,
Đồng tiền bát gạo lo toan cho chồng
Trước là đắc nghĩa cùng chồng
Sau là họ mạc cũng không chê cười
Con ơi! Nhớ bấy nhiêu lời.




Hãy Like Và Share Nếu Bạn Thấy Bài Viết Hữu ích

Sản phẩm bán chạy