Ca dao Về Quan hệ xã hội

Tục ngữ Yêu – Ghét
Tục ngữ Yêu – Ghét

Ca dao Về Quan hệ xã hội

Tuyển tập Ca dao Quan hệ xã hội hay nhất, được ông cha ta đúc kết, truyền lại cho các thế hệ sau học tập và noi theo.




Phần 1

Biển cạn lòng không cạn,
Núi lở, non mòn, nghĩa bạn còn đây.

Đôi ta như cái đòng đòng,
Đẹp duyên nhưng chẳng đẹp lòng mẹ cha.

Nhiễu điều phủ lấy giá gương,
Người trong một nước phải thương nhau cùng.

Giáo lương thì cũng một làng,
Đồng cùng chung gánh, đôi đàng cùng đi.
Mỗi người mỗi đạo thì tùy,
Miễn sao có ngãi có nghì với nhau.

Đừng nài lương giáo khác dòng,
Vồn đều con Lạc cháu Hồng khi xưa.

Bầu ơi! Thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.

Bạn bè là nghĩa tương tri,
Sao cho sau trước một bề mới yên.

Đường đi những lách cùng lau,
Cha mẹ tham giàu ép uổng duyên con.
Duyên sao cắc cớ hỡi duyên,
Cầm gương, gương tối; cầm vàng, vàng phai.

Bố chồng là lông con phượng,
Mẹ chồng là tượng mới tô,
Nàng dâu mới về là bồ chịu chửi.

Thương chồng phải khóc mụ gia,
Gẫm tôi với mụ có bà con chi!



Phần 2

Thân em mười sáu tuổi đầu,
Cha mẹ ép gả làm dâu nhà người.
Nói ra sợ chị em cười,
Năm ba chuyện thảm, chín mười chuyện cay.
Tôi về đã mấy năm nay,
Buồn riêng thì có, vui rày thì không.
Ngày thời lại nằm không một mình!
Có đêm thức suốt năm canh,
Rau héo, cháo chó, loanh quanh đủ trò…

Thật thà cũng thể lái trâu,
Yêu nhau cũng thể nàng dâu mẹ chồng.

Con thơ tay ẵm tay bồng,
Tay dắt mẹ chồng đầu bạc như bông.

Mẹ chồng dữ, mẹ chồng chết,
Nàng dâu có nết, nàng dâu chừa.

Trách cha, trách mẹ nhà chàng,
Cầm cân chẳng biết là vàng hay thau.
Thưa vàng chẳng phải thau đâu,
Đừng đem thử lửa mà đau lòng vàng.

Trời mưa ướt lá dai bì
Con mẹ, mẹ xót, xót gì con dâu!

Chẳng tham nhà ngói ba tòa,
Tham vì một nỗi mẹ cha hiền lành.

Từ khi em về làm dâu,
Thì anh dặn bảo trước sau mọi lời:
Mẹ già dữ lắm, em ơi!
Nhịn ăn, nhịn mặc, nhịn lời mẹ cha.
Nhịn cho nên cửa nên nhà,
Nên kèo, nên cột, nên xà tầm vông.
Nhịn cho nên vợ nên chồng,
Thì em coi sóc lấy trong cửa nhà.
Đi chợ thì chớ ăn quà,
Về chợ thì chớ rề rà ở trưa,
Dù ai bảo đợi bảo chờ,
Thì em nói dối con thơ em về.

Mẹ anh nghiệt lắm anh ơi,
Biết rằng có được ở đời với nhau.
Hay là vào trước ra sau,
Cho cực lòng thiếp, cho đau lòng chàng.

Chồng dữ thì em mới rầu
Mẹ chồng mà dữ, giết trâu ăn mừng.



Phần 3

Chồng dữ thì em mới lo,
Mẹ chồng mà dữ mổ bò ăn khao.

Bưng được miệng chĩnh, miệng vò
Nào ai bưng được miệng o, miệng dì.

Một trăm ông chú không lo,
Lo về một nỗi mụ o nỏ mồm.

Dì ruột thương cháu như con,
Rủi mà không mẹ, cháu còn cậy trông.

Chồng cô, vợ cậu, chồng dì,
Trong ba người ấy chết thì không tang.

Đói thì ăn ngô, ăn khoai,
Đừng ở với dượng điếc tai láng giềng.
Láng giềng còn để ba ngày,
Chồng cô, vợ cậu, nửa ngày cũng không.

Cồng cộc bắt cá dưới sông
Mấy đời cháu ngoại giỗ ông bao giờ.

Cồng cộc bắt cá dưới bàu
Cho mẹ mày giàu, đám giỗ đầu heo.

Con cậu, cậu nuôi thầy cho
Cháu cậu, cậu bắt chăn bò, chăn trâu.

Em chồng ở với chị dâu,
Coi chừng kẻo nó giết nhau có ngày.
Con cô, con cậu thì xa,
Con chú, con bác thật là anh em.



Phần 4

Đắng cay cũng thể ruột rà
Ngọt ngào cho lắm cũng là người dưng.

Em thời trướng gấm, màn là,
Chị thời tan tác như hoa giữa đường.
Người dưng có ngãi thì đãi người dưng,
Anh em vô ngãi thì đừng anh em.

Chị em nắm nem ba đồng,
Muốn ăn thì trả sáu đồng mà ăn.

Muốn cho lắm cội nhiều cành,
Muốn cho lắm chị nhiều anh cậy nhờ.

Chị dại đã có em khôn,
Lẽ nào mang giỏ thủng trôn đi mò.

Anh em cốt nhục đồng bào,
Vợ chồng là nghĩa lẽ nào chẳng thương.

Anh em nào phải người xa,
Cùng chung bác mẹ một nhà cùng thân.
Yêu nhau như thể tay chân,
Anh em hòa thuận hai thân vui vầy.

Đã rằng là nghĩa vợ chồng,
Dầu cho nghiêng núi, cạn sông chẳng rời.

Thang mô cao bằng thang danh vọng,
Nghĩ mô trọng bằng nghĩa chồng con?
Trăm năm nước chảy đá mòn,
Xa nhau ngàn dặm dạ còn nhớ thương.

Thương ai bằng nỗi thương con,
Nhớ ai bằng nỗi gái son nhớ chồng.



Phần 5

Theo cha theo mẹ đã đành,
Theo đôi theo lứa mới thành thất gia.

Em thời đi cấy ruộng bông,
Anh đi cắt lúa để chung một nhà.
Đem về phụng dưỡng mẹ cha,
Muôn đời tiếng hiếu người ta còn truyền.

Ai về đợi với em cùng,
Thân em nay Bắc, mai Đông một mình.
Chi rằng ruộng tốt đồng xanh,
Vui cha vui mẹ, vui anh em nhà.

Hỡi cô cắt cỏ đồng màu,
Chăn trâu cho béo làm giàu cho cha.
Giàu thì chia bảy chia ba,
Phận em là gái được là bao nhiêu!

Gió đưa cây cải lý hương.
Xa cha xa mẹ thất thường bữa ăn.
Sầu riêng cơm chẳng muốn ăn,
Đã bưng lấy bát lại dằn xuống mâm.

Ở đây gần bạn gần thầy,
Có công mài sắt có ngày nên kim.

Dốt kia thì phải cậy thầy,
Vụng kia cậy thợ thì mày làm nên.

Mấy ai là kẻ không thầy,
Thế gian thường nói đố mày làm nên.

Muốn sang thì bắc cầu Kiều,
Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy.

Thuyền không bánh lái thuyền quày,
Con không cha mẹ ai bày con nên.



Phần 6

Tưởng rằng là đạo mẹ cha,
Con trai con gái cũng là một thương.

Nuôi con mới biết sự tình,
Thầm thương cha mẹ nuôi mình khi xưa.
Chiều chiều ra đứng ngõ sau,
Ngó về quê mẹ ruột đau chín chiều.

Mẹ già đầu bạc như tơ,
Lưng đau con đỡ, mắt mờ con nuôi.

Trứng rồng lại nở ra rồng,
Hạt thông lại nở cây thông rườm rà.
Có cha sinh mới ra ta,
Làm nên thời bởi mẹ cha vun trồng.

Con ơi! Mẹ bảo con này,
Học buôn, học bán cho tày người ta.
Con đừng học thói chua ngoa,
Họ hàng ghét bỏ, người ta chê cười.
Dù no dù đói cho tươi,
Khoan ăn bớt ngủ là người lo toan.
Phòng khi đóng góp việc làng,
Đồng tiền bát gạo lo toan cho chồng.
Trước là đẹp mặt cho chồng,
Sau là họ mạc cũng không chê cười.

Ghi lòng tạc dạ chớ quên,
Con em phải giữ lấy nền con em.

Chữ nghĩa là nhường,
Nhường anh nhường chị là nhường người trên.

Thờ cha mẹ, ở hết lòng,
Ấy là chữ hiếu, dạy trong luân thường.

Đã sinh ra kiếp ở đời,
Trai thời trung hiếu đôi vai cho tròn.
Gái thời trinh trỉnh lòng son,
Sớm hôm gìn giữ kẻo còn chút sai.
Trai lành gái tốt ra người,
Khuyên con trọng bấy nhiêu lời cho chuyên.

Cây khô chưa dễ mọc chồi,
Bác mẹ chưa dễ ở đời với ta.
Non xanh bao tuổi mà già,
Bởi vì sương tuyết hóa ra bạc đầu.



Phần 7

Làm trai nết đủ năm đường,
Trước tiên điều hiếu đạo thường xưa nay.
Công cha đức mẹ cao dày,
Cưu mang trứng nước những ngày ngây thơ.
Nuôi con khó nhọc đến giờ,
Trưởng thành con phải biết thờ hai thân.
Thức khuya dậy sớm chuyên cần,
Quạt nồng ấp lạnh giữ phần đạo con.

Con tài, lo láo, lo kiêu,
Con ngu thì lại lo sao kịp người.

Có võng mà chẳng có đòn,
Có chồng mà chẳng có con để bồng.

Chiều chiều ngó ngược, ngó xuôi,
Ngó không thấy mẹ, ngùi ngùi nhớ thương.

Mỗi đêm mỗi thắp đèn trời,
Cầu cho cha mẹ sống đời với con.

Uốn cây từ thuở còn non,
Dạy con từ thuở con còn ngây thơ.
Dạy con, dạy thuở còn thơ,
Dạy vợ, dạy thuở ban sơ mới về.

Đẻ con chẳng dạy chẳng răn,
Thà rằn nuôi lợn mà ăn lấy lòng.

Gái có con như bồ hòn có rễ
Gái không con như bè gỗ trôi sông.

Có chồng chẳng được đi đâu,
Có con chẳng được đứng lâu một giờ.

Ví dù con phụng bay qua,
Mẹ nói con gà, con cũng nói theo.



Phần 8

Cơm cha áo mẹ ai ơi
Chẳng ăn thua thiệt, chẳng chơi cũng hoài.

Ngày nào em bé cỏn con,
Bây giờ em đã lớn khôn thế này.
Cơm cha, áo mẹ công thầy,
Nghĩ sao cho bõ những ngày ước ao.

Bốn con ngồi bốn chân giường,
Mẹ ơi mẹ hỡi mẹ thương con nào?
Mẹ thương con bé mẹ thay,
Thương thì thương vậy chẳng tầy trưởng nam.
Trưởng nam nào có gì đâu,
Một trăm cái giỗ đổ đầu trưởng nam.

Có vàng, vàng chẳng hay phô,
Có con, con nói trầm trồ mẹ nghe.

Chim trời ai dễ đếm lông,
Nuôi con ai dễ kể công tháng ngày.

Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa,
Miệng nhai cơm búng, lưỡi lừa cá xương.

Gió mùa thu mẹ ru con ngủ,
Năm canh chầy, thức đủ năm canh.

Có con phải khổ vì con,
Có chồng phải gánh giang sơn nhà chồng.

Sinh con ai nỡ sinh lòng,
Sinh con ai chẳng vun trồng cho con.

Vẳng nghe chim vịt kêu chiều,
Bâng khuâng nhớ mẹ chín chiều ruột đau.



Phần 9

Ngó lên nuộc lạt mái nhà,
Bao nhiêu nuộc lạt thương bà bấy nhiêu.

Thà rằng ăn bắp hột chà vôi,
Còn hơn giàu có mồ côi một mình.

Có cha có mẹ thì hơn,
Không cha không mẹ như đờn đứt dây.

Ân cha nặng lắm cha ơi!
Nghĩa mẹ bằng trời chín tháng cưu mang.

Mẹ ơi đừng đánh con đau,
Quay tơ đánh ống, làm giàu mẹ coi.

Mẹ dạy con chẳng nghe lời,
Con nghe ông kiễng đi đời nhà con.

Còn cha nhiều kẻ yêu vì,
Đến khi cha thác, ai thì yêu con!

Con người có bố có ông,
Như cây có cội như sông có nguồn.

Sống thì con chẳng cho ăn,
Chết thì xôi thịt, làm văn tế ruồi.

Mẹ nuôi con biển hồ lai láng,
Mười con không nuôi được một mẹ



Phần 10

Lên non mới biết non cao,
Nuôi con mới biết công lao mẹ hiền.

Đi đâu mà bỏ mẹ già,
Gối nghiêng ai sửa, chén trà ai dâng.

Mẹ già ở tấm lều tranh
Sớm thăm tối viếng, mới đành dạ con.

Công cha như núi Thái Sơn,
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.
Một lòng thờ mẹ kính cha,
Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con.

Con ai là chẳng giống cha,
Cháu ai là chẳng giống bà giống ông.

Cơm cha áo mẹ ăn chơi,
Bưng bát cơm người, đổ bát mồ hôi.

Bao giờ cá lý hóa long,
Đền ơn cha mẹ ẵm bồng xưa nay.

Cũng thì con mẹ con cha
Cành cao vun xới, cành la bỏ liều.
Cũng là con mẹ con cha,
Con thì chín rưỡi, con ba mươi đồng.

Cá không ăn muối cá ươn,
Con cãi cha mẹ trăm đường con hư.

Đem chuông đi đấm nước người
Chẳng kêu cũng đấm ba hồi lấy danh.



Phần 11

Cái vòng danh lợi cong cong,
Kẻ hòng ra khỏi, người mong chui vào.

Làm người suy chín xét xa,
Cho tường gốc ngọn cho ra vắn dài.

Lời nói không mất tiền mua,
Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau.

Có tiền chán vạn người hầu
Có bấc, có dầu chán vạn người khêu.

Trong lưng chẳng có một đồng,
Lời nói như rồng chúng chẳng buồn nghe.
Vai mang túi bạc kè kè,
Nói quấy nói quá người nghe ầm ầm.

Anh em chín họ mười đời,
Hai người cũng có, chẳng rời nhau ra.
Chị em cùng khúc ruột rà,
Kẻ giàu người khó, họ xa tám đời.
Những người đói rách tả tơi,
Rộng lòng đùm bọc những người sa cơ.

Nâu sồng nào quản khen chê,
Khí thì cho sạch, rách thì cho thơm.

Khó mà biết ở, biết lời,
Biết ăn, biết ở hơn người giàu sang.

Có cây mới có dây leo,
Có cột có kèo mới có đòn tay.

Có khó mới có miếng ăn,
Không dưng ai dễ mang phần đến cho.



Phần 12

Ai mà phụ nghĩa, quên công,
Thì đeo trăm cánh hoa hồng chẳng thơm.

Ai ơi cứ ở cho lành,
Tu nhân tích đức để dành về sau.

Người đời hữu tử vô sanh,
Sống lo xứng phận, thác dành tiếng thơm.

Có tiền có hậu mới hay,
Có trồng cây đức mới dày nền nhân.

Cây xanh thì lá cũng xanh,
Cha mẹ hiền lành để đức cho con.

Nhân nghĩa là chúa muôn đời
Bạc tiền là khách qua chơi bây giờ.

Hạt tiêu nó bé nó cay
Đồng tiền nó bé nó hay cửa quyền.

Vàng sa xuống giếng khó tìm,
Người sa lời nói như chim sổ lồng.

Ai ơi, gương bể khó hàn,
Chỉ đứt khó nối, người ngoan khó tìm.

Khăn chàm dãi nắng thời phai,
Bồ câu dãi nắng thời mài chẳng ra.



Phần 13

hi thương thì thương cả nhà,
Khi ghét thì muốn người ta ghét giùm

Ngựa mạnh chẳng quản đường dài,
Nước kiệu mới biết tài trai anh hùng.

Bị rách nhưng lại có vàng,
Tuy rằng miếu đổ thành hoàng còn thiêng.

Làm trai đi biển đi sông,
Vào đây gặp bãi cát nông mà buồn.

Vua Ngô ba mươi sáu tàn vàng,
Thác xuống âm phủ, chẳng mang được gì.
Chúa Chổm uống rượu tì tì,
Thác xuống âm phủ kém gì vua Ngô.

Trăm năm bia đá thì mòn,
Ngàn năm bia miệng hãy còn trơ trơ.

Thà rằng ăn bát cơm rau,
Còn hơn cá thịt nói nhau nặng lời.

Mật ngọt càng tổ chết ruồi,
Những lời cay đắng là nơi thật thà.

Những người lúa đụn tiền kho
Ruột bằng chạc chỉn (sợi chỉ), miệng to bằng trời.

Khi giàu chẳng có đỡ ai,
Đến khi hoạn nạn chẳng ai đỡ mình.



Phần 14

Trách người một, trách ta mười,
Bởi ta bạc trước cho người tệ sau.

Nước trong ai chẳng rửa chân,
Hoa thơm ai chả tới gần gốc cây.

Khôn ngoan ba chốn bốn bề,
Đừng cho ai lấn, chớ hề lấn ai.

Khôn thì trong trí lượng ra,
Dại thì học lỏm người ta bề ngoài.

Chuông khánh còn chẳng ăn ai,
Nữa là mảnh chĩnh bỏ ngoài bờ tre.
Chuông khánh còn chẳng ăn chè,
Nữa là mảnh chĩnh rò rè ăn xôi.

Màn treo, chiếu rách cũng treo,
Hương xông nghi ngút, củi rều cũng xông.

Bực mình chẳng muốn nói ra
Muốn đi ăn cỗ chẳng ma nào mời.

Thuyền đua bè sậy cũng đua,
Thấy rau muống vượt, rau dừa vượt theo.

Tranh quyền cướp nước gì đây,
Coi nhau như bát nước đầy là hơn.

Hoa thơm ai chẳng nâng niu,
Người khôn ai chẳng kính yêu mọi bề.



Phần 15

Ở nhà nhất mẹ nhì con,
Ra đường lắm kẻ còn giòn hơn ta.

Kinh đô cũng có người rồ
Thôn quê cũng có sinh đồ trạng nguyên.

Cây cao thì gió càng lay
Càng cao danh vọng càng dày gian truân.

Sự đời nước mắt soi gương,
Càng yêu nhau lắm càng thương nhớ nhiều.

Lúc khó thì chẳng ai nhìn,
Đến khi đỗ trạng chín nghìn anh em.

Chớ thấy áo rách mà cười,
Những giống gà nòi, lông nó lơ thơ.
Áo dài chớ tưởng là sang,
Bởi không áo ngắn phải mang áo dài.

Em ơi chị bảo em này,
Trứng chọi với đá có ngày vỡ tan.

Gió đưa liễu yếu, mai oằn,
Liễu yếu mặc liễu, mai oằn mặc mai.

Thế gian chẳng ít thì nhiều,
Không dưng ai dễ đặt điều cho ai.




 

Hãy Like Và Share Nếu Bạn Thấy Bài Viết Hữu ích

Sản phẩm bán chạy