Ca dao về Giáo dục

Tục ngữ Yêu – Ghét
Tục ngữ Yêu – Ghét

Ca dao về Giáo dục

Tuyển tập Ca dao về Giáo dục hay nhất, được ông cha ta đúc kết, truyền lại cho các thế hệ sau học tập và noi theo.




Phần 1

Anh em trong nhà, đóng cửa dạy nhau.
Anh em thuận hòa là nhà có phúc.

Ở đây gần bạn gần thầy,
Có công mài sắt có ngày nên kim.

Dốt kia thì phải cậy thầy,
Vụng kia cậy thợ thì mày làm nên.

Mấy ai là kẻ không thầy,
Thế gian thường nói đố mày làm nên.

Làm người chẳng biết lo xa,
Trẻ trung đã vậy tuổi già làm sao.
Làm người cho biết tiền tằn,
Đồ ăn thức mặc có ngần thì thôi.
Những người đói rách rạc rài,
Bởi phụ của trời làm chẳng nên ăn.

Làm người chẳng ăn chẳng chơi,
Khư khư giữ lấy của trời làm chi.

Làm người có miệng có môi,
Sao cô căm cắm như nồi không vung.

Tiền thời lấy thúng mà đong,
Bạc thời xếp núi chưa mong gái này.
Lạ thay con cá thờn bơn,
Nằm trên bãi cát, đợi cơn mưa rào.

Anh đứng đầu ngõ anh cắn móng tay,
Lấy được gái này đất lở trời long.

Đừng thấy em bé mà chòng,
Ngày sau em lớn phải lòng em ngay.



Phần 2

Làm người ăn tối lo mai,
Việc mình hồ dễ để ai đo lường.

Đừng ham sao tỏ bỏ trăng,
Một năm sao tỏ không bằng trăng lên.

Đừng còn ỷ sắc khoe hương,
Dây chùi trên động cũng có khi vương quết trầu.

Đừng nài lương giáo khác dòng,
Vốn đều con cháu Lạc Hồng khi xưa.

Đục nước thì mới béo cò,
Trong như giá ngọc cò mò vào đâu?

Đời xưa kén những con dòng
Đời nay ấm cật no lòng thì thôi.

Đời xưa trả oán còn lâu,
Đời nay trả oán bất câu giờ nào.

Đời người có một gang tay,
Ai hay ngủ ngày chỉ được nửa gang.
Đời người sống mấy gang tay,
Hơi đâu cặm cụi cả ngày lẫn đêm.

Đời cha đi hái hoa người,
Đời con phải trả nợ đời thay cha.
Đời cha cho chí đời con,
Có muốn so tròn thì phải so vuông.

Đói thì đầu gối phải bò,
Cái chân hay chạy cái giò hay đi.



Phần 3

Con ta gả bán cho người
Cờ ai nấy phất chứ chơi đâu mà.

Con ơi gia cảnh mình nghèo
Ham chi vợ đẹp vợ giàu nó khinh;

Người mà phi nghĩa đừng chơi
Của mà phi nghĩa mấy mươi chớ mòng.

Sông sâu sào ngắn khôn dò
Người khôn ít nói, khôn đo tấc lòng.

Chợ đang đông em không toan liệu,
Chợ tan rồi em bán chịu không ai mua.
Sông dài thì lắm đò ngang,
Anh nhiều nhân ngãi thì mang oán thù.

Trai tứ chiếng, gái giang hồ,
Gặp nhau mà nổi cơ đồ cũng nên.

Mèo hoang lại gặp mèo hoang
Anh đi ăn trộm gặp nàng mói khoai.

Trống chùa ai đánh thì thùng,
Của chung ai khéo vẫy vùng thành riêng?

Xuềnh xoàng đánh bạn xuềnh xoàng,
Trẻ vui bạn trẻ, già choang bạn già.

Hạt tiêu nó bé nó cay,
Đồng tiền nó bé, nó hay cửa quyền.



Phần 4

Rủ nhau đi bẻ dành dành,
Dành dành không bẻ, bẻ nhành mẫu đơn.

Rủ nhau xuống biển bắt cua,
Bắt cua cua kẹp, bắt rùa rùa bơi.

Ruộng hoang người ta khẩn còn thành,
Huống chi ruộng thuộc sao đành bỏ hoang.

Muốn cho mau lớn mà chơi,
Mới lớn lên rồi già lại theo sau.

Đất có bồi có lở
Người có dở có hay,
Coi theo thời mà ở,
Chọn theo cỡ mà xài,
Dầu ai ỷ thế cậy tài.
Em giữ lòng thục nữ dùi mài gương trong.

Con còng dại lắm ai ơi,
Uổng công xe cát, sóng dồi lại tan.

Quý chi một nải chuối xanh,
Năm bảy người giành cho mủ dính tay.

Chê tôm ăn cá lù đù,
Chê thằng bụng bự, thằng gù lại ưng.

Đi buôn không lỗ thì lời,
Đi ra cho biết mặt trời mặt trăng.

Hoài lời nói kẻ vô tri,
Một năm gánh chì, đúc chẳng nên chuông.



Phần 5

Nhịn miệng tiếp khách đường xa,
Cũng bằng gửi của chồng ta ăn đường.

Ai ơi đừng phụ mụt măng,
Mụt măng có nhỏ cũng bằng cây tre.

Chẳng lo chi đó cười đây,
Bão rồi mới biết cội cây cứng mềm.

Gió day thì mặc gió day
Xin cho cây cứng lá dày thì thôi.

Ngán thay sửa dép vườn dưa,
Dù ngay cho mấy cũng ngờ rằng gian.

Được mùa chê gạo vô hơi,
Mất mùa ăn cám trời ơi, hỡi trời.

Chẳng lo bán ế chợ ròng,
Khách năng qua lại, đói lòng phải mua.

Canh bầu nấu với cá trê,
Ăn vô cho mát mà mê vợ già.

Làm trai chí ở cho bền,
Đừng lo muộn vợ, chớ phiền muộn con.
Làm trai đi biển đi sông,
Vào đây gặp bãi cát nông mà buồn.

Làm trai cho đáng nên trai,
Xuống Đông, Đông tĩnh, lên Đoài, Đoài tan.



Phần 6

Ăn rươi chịu bão cho cam,
Không ăn chịu bão thế gian cũng nhiều.

Bị rách nhưng lại có vàng,
Tuy rằng miếu đổ thành hoàng còn thiêng.

Ngựa mạnh chẳng quản đường dài,
Nước kiệu mới biết tài trai anh hùng.

Em ơi, anh dặn em này,
Sông sâu chớ lội, đò đầy chớ đi.

Người khôn ăn miếng thịt gà,
Tuy rằng ăn ít nhưng mà ngon lâu.
Người dại ăn trái bồ câu,
Ăn no bĩnh bầu chẳng biết mùi ngon.

Thà rằng ăn nửa quả hồng,
Còn hơn ăn cả chùm sung chát lè.

Ăn lắm thì hết miếng ngon,
Nói lắm thì hết lời khôn hóa rồ.
Ai ai gương vỡ khó hàn,
Chỉ đứt khó nối người ngoan khó tìm.

Có tiền chán vạn người hầu,
Có bấc có dầu, chán vạn người khêu.

Lúc nghèo thì chẳng ai nhìn
Đến khi đỗ trạng chín nghìn anh em.

Lúc nghèo thì chẳng ai màng,
Làm nên quan cả chán vàn người yêu.



Phần 7

Giàu người ta chẳng có tham,
Khó thì ta liệu ta làm ta ăn.

Nghèo thì dễ ở dễ ăn,
Giàu thì cửa ngáng, cửa ngăn khó vào.

Thà rằng ăn bát cơm rau,
Còn hơn cá thịt nói nhau nặng lời.

Trách người một, trách ta mười,
Bởi ta bạc trước, cho người tệ sau.

Vay chín thì phải trả mười,
Phòng khi túng lỡ có người cho vay.

Của đời cha mẹ để cho,
Làm không ăn có, của kho cũng rồi.
Muốn no thì phải chăm làm,
Một hạt thóc vàng, chín hạt mồ hôi.

Ai ơi cứ ở cho lành,
Tu nhân tích đức để dành về sau.

Nghèo nhân nghèo nghĩa thì lo,
Nghèo tiền nghèo bạc chả cho là nghèo.

Khôn ngoan ba chốn bốn bề,
Đừng cho ai lấn chớ bề lấn ai.

Thế gian họ nói không lầm,
Lụa tuy vóc trắng, vụng cầm cũng đen.



Phần 8

Tranh quyền cướp nước chi đây,
Coi nhau như bát nước đầy là hơn.

Ở đời phải phải phân vân,
Cây đa cậy thần, thần cậy cây đa.

Cái vòng danh lợi cong cong,
Kẻ hòng ra khỏi, người mong bước vào.
Cá trong lờ đỏ hoe con mắt,
Cá ngoài lờ ngúc ngắc muốn vô.
Tung tăng như cá trong lờ,
Trong ra không được, ngoài ngờ là vui.

Thương thì củ ấu cũng tròn.
Không thương thì quả bồ hòn cũng vuông.

Năng mưa thì tốt lúc vườn,
Năng đi năng lại coi thường nhau đi.

Yêu ai mọi việc chẳng nề,
Dù trăm chỗ lệch cũng kê cho bằng.

Yêu nhau vạn sự chẳng nề,
Một trăm chỗ lệch cũng kề cho nhau.

Yêu ai thì nói quá ưa,
Ghét ai nói thiếu, nói thừa như không.

Xưa nay thế thái nhân tình,
Vợ người thì đẹp, văn mình thì hay.

Khi vui non nước cũng vui,
Khi buồn sáo thổi, kèn đôi cũng buồn.



Phần 9

Cầm vàng mà lội qua sông,
Vàng trôi không tiếc, tiếc công cầm vàng.

Đi đâu mà vội mà vàng,
Mà vấp phải đá mà quàng phải dây
Thủng thẳng như chúng anh đây,
Chẳng đá nào vấp, chẳng dây nào quàng.

Đàn trâu mà gẩy tai trâu,
Đạn đâu bắn sẻ, gươm đâu chém ruồi.

Những người con mặt lá răm,
Lông mày lá liễu, đáng trăm quan tiền.

Thế gian chẳng ít thì nhiều.
Không dưng ai dễ đặt điều cho ai.

Non cao cũng có đường trèo,
Đường dẫu hiểm nghèo cũng có lối đi.

Làm người mà chẳng biết suy,
Đến khi nghĩ lại còn gì là thân.

Trí khôn sắp để dạ này,
Có công mài sắt có ngày nên kim.

Làm trai quyết chí tu thân,
Công danh chớ vội, nợ nần chớ lo.
Khi nên trời giúp công cho,
Làm trai năm liệu bảy lo mới hào.
Trời sinh trời chẳng phụ nào,
Phong vận gặp hội anh hào ra tay.

Làm người suy chín xét xa,
Cho từng gốc nhọc, cho ra vắn dài.



Phần 10

Chớ thấy bể rộng mà lo,
Bể rộng mặc bể, chèo cho có ngần.

Người khôn chưa đắn đã đo,
Chưa đi đến bể đã dò sông sâu.

Dù ai nói ngả nói nghiêng,
Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân.

Dù ai nói đông nói tây,
Lòng ta vẫn vững như cây giữa đường.

Ai ơi, giữ chí cho bền,
Dù ai xoay hướng đổi nền mặc ai.

Làm trai quyết chí tang bồng,
Sao cho tỏ mặt anh hùng mới cam.

Vịt chê lúa lép không ăn,
Chuột chê nhà trống ra nằm bụi tre.

Thương ai thương cả đường đi,
Ghét ai ghét cả tông ty họ hàng.

Thua thì thua mẹ thua cha,
Cá sinh một lứa ai mà thua ai.

Hơn nhau tấm áo manh quần,
Thả ra bóc trần ai cũng như ai.



Phần 11

Hèn mà làm bạn với sang,
Chỗ ngồi chỗ đứng có ngang bao giờ.

Của mình thì giữ bo bo,
Của người thì thả cho bò nó ăn.

Khi vui thì vỗ tay vào,
Đến khi hoạn nạn thì nào thấy ai.

Vai mang túi bạc kè kè,
Nói quấy nói quá người nghe ầm ầm.
Trong lưng chẳng có một đồng,
Lời nói như rồng cũng chẳng ai nghe.

Tằm vương tơ, nhện cũng vương tơ,
Mấy đời tơ nhện được như tơ tằm.

Thế gian lắm chuyện khôi hài,
Hễ ăn được cá tính bài bỏ nơm.

Nước giữa đồng anh chê trong chê đục,
Nước vũng trâu đằm anh hì hục khen ngon.

Một vũng nước trong con cá vùng cũng đục,
Dầu đỏ như cục son Tàu, gần mực cũng đen.

Khế với chanh một lòng chua xót,
Mật với gừng một ngọt một cay.

Hoa thơm ở chốn lầu cao,
Gió nam thổi xuống hướng nào cũng thơm.



Phần 12

Hiu hiu gió thổi đầu non,
Những người uống rượu là con Ngọc Hoàng.
Ngọc hoàng ngự tại ngai vàng,
Thấy con uống rượu hai hàng lệ rơi.
Con rằng con uống con chơi,
Hay đâu con uống con rơi xuống sình.

Đời xưa quả báo còn chầy,
Đời nay quả báo một dây nhãn tiền.

Đói lòng ăn quả khổ qua,
Nuốt vô thì đắng, nhả ra bạn cười.

Con quạ ăn dưa, bắt con cò phơi nắng,
Nghĩ chuyện đời, con cò trắng con quạ đen.
Con quạ mà biết mình đen.
Nó đâu có dám mon men tới cò.

Con chim ham ăn còn mắc cái tròng.
Người mà ham của sao khỏi mắc vòng gian nan.

Nơi nào chí quyết một nơi,
Làm người nay đổi mai dời sao nên.
Chớ thấy áo rách mà cười,
Cái giống gà nòi, lông nó lơ thơ.

Chân mình còn lấm mê mê,
Lại đi cầm đuốc mà rê chân người.

Tiếc vàng đổ lộn với thau,
Tiếc con chim phượng xuống bàu le le.

Trời mưa bong bóng phập phồng,
Mẹ đi lấy chồng con ở với ai?
Chẳng thà ăn sắn ăn khoai,
Không ở dượng ghẻ oai tai láng giềng.

Trồng cây cũng muốn cây xanh,
Nuôi con cũng muốn con thành thất gia.



Phần 13

Thuyền không bánh lái thuyền quay,
Em không cha mẹ ai bày em nên.

Giúp nhau khi đói mới hay,
Nói chi bù cặp những ngày ấm no.

Tham vàng phụ nghĩa ai ơi,
Vàng thời đã hết nghĩa tôi vẫn còn.

Chữ rằng họa phúc vô môn,
Tìm giàu thì dễ tìm khôn khó tìm.

Chim quyên xuống đất cũng quyên,
Anh hùng lỡ vận cũng nguyên anh hùng.

Đói cơm hơn kẻ no rau,
Khó mà quân tử hơn giàu tiểu nhân.

Có con hơn của anh ơi
Của như buổi chợ họp rồi lại tan.

Chẻ tre lựa cật đan nia
Có chồng con một khỏi chia gia tài.

Đừng thấy miếu rách mà khinh.
Miếu rách mặc miếu, thần linh hãy còn.

Không cha có chú ai ơi,
Thay mặt đổi lời chú cũng như cha.



Phần 14

Kinh đô cũng có người rồ,
Thôn quê cũng có sinh đồ trạng nguyên.

Gừng già, gừng rụi, gừng cay,
Anh hùng càng cực, càng dày nghĩa nhân.

Khôn thì trong trí lượng ra,
Dại thì học lỏm người ta bề ngoài.

Hoa thơm ai chẳng nâng niu,
Người khôn ai chẳng kính yêu mọi bề.

Hoa thơm ai dễ bỏ rơi,
Người khôn ai nỡ nặng lời với ai.

Thế gian còn dại chưa khôn,
Sống mặc áo rách, chết chôn áo lành.

Nước trong ai chẳng rửa chân.
Hoa thơm ai chẳng tới gần gốc cây.

Khó mà biết lẽ biết trời,
Biết ăn, biết ở hơn người giàu sang.

Ở sao cho vừa lòng người,
Ở rộng người cười, ở hẹp người chê.
Giàu cha giàu mẹ thì mừng,
Giàu cô, giàu bác thì đừng có trông.

Yêu nhau xé lụa may quần,
Ghét nhau kể nợ kể nần nhau ra.



Phần 15

Có đỏ mà chẳng có thơm,
Như hoa dâm bụt, nên cơm cháo gì.

Bạn bè là nghĩa tương tri,
Sao cho sau trước một bề mới nên.

Đồng tiền không phấn không hồ
Sao mà khéo điểm khéo tô mặt người.

Càng thắm thì lại càng phai,
Thoang thoảng hoa nhài mà lại thơm lâu.

Cây cao bóng mát không ngồi
Ra ngồi chỗ nắng, trách trời không mưa.

Mật ngọt càng tổ chết ruồi,
Những nơi cay đắng là nơi thật thà.

Ai ơi chớ vội cười nhau,
Ngẫm mình cho kỹ trước sau hãy cười
Thức lâu mới biết đêm dài,
Ở lâu mới biết là người có nhân.

Ở nhà nhất mẹ nhì con,
Ra đường lắm kẻ còn giòn hơn ta.

Vì sông nên phải lụy thuyền,
Những như đường liền, ai phải lụy ai?
Kim vàng ai nỡ uốn câu,
Người khôn ai nỡ nói nhau nặng lời.

Giàu đâu đến kẻ ngủ trưa
Sang đâu đến kẻ say sưa tối ngày.



Phần 16

Hoa sen mọc bãi cát lầm,
Tuy rằng lấm láp vẫn nhầm hoa sen.

Cây cao thì gió càng lay,
Càng cao danh vọng, càng dày gian nan.

Trăm năm ai chớ bỏ ai,
Chỉ thêu nên gấm, sắt mài nên kim.

Một cây làm chẳng nên non,
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.




 

Hãy Like Và Share Nếu Bạn Thấy Bài Viết Hữu ích

Sản phẩm bán chạy