Ca dao về Công việc

Tục ngữ Yêu – Ghét
Tục ngữ Yêu – Ghét

Ca dao về Công việc

Tuyển tập Ca dao về Công việc hay nhất, được ông cha ta đúc kết, truyền lại cho các thế hệ sau học tập và noi theo.




Phần 1

Nay mừng những kẻ nông phu,
Cầu cho hòa cốc phong thu bình thời,
Vốn xưa nông ở bậc hai,
Thuận hòa, mưa gió nông thời lên trên.
Quý hồ nhiều lúa là tiên,
Rõ ràng phú túc bình yên cả nhà.
Bốn mùa xuân hạ thu đông.
Muốn cho tiền lúa đầy nhà hán sương.
Bước sang hạ giá thu tàng,
Thu thu liễn hoạch giàu ngang Thạch Sùng.
Quý nhân cùng kẻ anh hùng,
Rắp toan muốn hỏi nhà ông ê đề.
Thực thà chân chỉ thú quê,
Chuyên nghề nông nghiệp là nghề vinh quang.

Làng ta phong cảnh hữu tình,
Dân cư giang khúc như hình con long.
Nhờ trời hạ kế sang đông,
Làm nghề cày cấy vun trồng tốt tươi.
Vụ năm cho đến vụ mười,
Trong làng kẻ gái người trai đua nghề.
Trời ra, gắng; trời lặn, về,
Ngày ngày tháng tháng nghiệp nghề truân chuyên.
Dưới dân họ, trên quan viên,
Công bình giữ mực, cầm quyền cho thay.
Bây giờ gặp phải hội này,
Khi trời hạn hán khi hay mưa dầm.
Khí thời gió bão ầm ầm,
Đồng tiền lúa thóc mười phần được ba.
Lấy gì đăng nạp nữa mà,
Lấy gì công việc nước nhà cho đang.
Lấy gì sưu thuế phép thường,
Lấy gì bổ chợ đong lường làm ăn.
Trời làm khổ cực hại dân,
Trời làm mất mát có phần nào chăng.

Vạn Vân có bến Thổ Hà,
Vạn Vân nấu rượu, Thổ Hà nung vôi.
Nghĩ rằng đá nát thì thôi,
Ai ngờ đá nát nung vôi lại nồng.

Nhà em mả táng hàm rồng,
Thì em mới lấy được chồng thợ khay.

Cả làng có một thầy đồ,
Dạy học thì ít, bắt cua thì nhiều.
Thương thầy, trò cũng muốn theo.
Trò sợ thầy nghèo bán cả trò đi.

Nhỏ còn thơ dại biết chi.
Lớn rồi đi học, học thì phải siêng.
Theo đời cũng thể bút nghiên
Thua em kém chị cũng nên hổ mình.

Muốn ăn cơm trắng cá thèn,
Thì về Đa Bút đi rèn với anh.
Một ngày ba bữa cơm canh.
Tối về quạt mát cho anh ngồi rèn.

Lấy chồng thợ mộc sướng sao
Mạt cưa rấm bếp, vỏ bào nấu cơm.
Vỏ bào còn nỏ hơn rơm,
Mạt cưa rấm bếp còn thơm hơn trầm.

Hỏi anh làm thợ nơi nao.
Để em gánh đục gánh bào đi theo.

Cha mẹ giàu con thong thả,
Cha mẹ nghèo con vất vả gian nan.
Sớm mai lên núi đốt than,
Chiều về xuống biển đào hang bắt còng.



Phần 2

Chưa buôn thì vốn còn dài
Buôn thì vốn đã nghe ai mất rồi.

Dò sông dò biển dễ dò
Biết đâu được bụng lái buôn mà dò.

Đắt hàng gặp ả cùng anh
Ế hàng gặp những thông manh quáng gà.

Đầu cơ buôn lậu,
Trúng quả lãi to.
Rủi ro cụt vốn,
Chạy trốn nhanh chân.

Chợ Thốt Nốt có lập đài khán võ,
Chợ Cờ Đỏ tuy nhỏ mà đông.
Thấy em buôn bán anh chẳng vừa lòng,
Để anh làm mướn kiếm từng đồng nuôi em.

Em ơi chớ lấy quân buôn,
Hồi vui nó ở, hồi buồn nó đi.
Tin nhau buôn bán cùng nhau,
Thiệt hơn hơn thiệt trước sau như là.
Hay gì lừa đảo kiếm lời,
Một nhà ăn uống tội trời riêng mang.
Theo chi những thói gian tham,
Phôi pha thực giả tìm đường dối nhau.
Của phi nghĩa có giàu đâu,
Ở cho ngay thật, giàu sau mới bền.

Trắng da là bởi phấn dồi.
Da đen vì bởi em ngồi chợ trưa.

Bán hàng thì bán sớm mai
Chợ trưa người vẫn còn nài làm chi.

Em về dọn quán bán hàng,
Để anh là khách đi đàng trú chân.

Tháng giêng là tháng ăn chơi,
Anh đi nằm bãi Hòn Khơi một mình.
Tháng tư cơm gói ra hòn
Muốn ăn trứng nhạn phải lòn hàng Mai.



Phần 3

Một mình vừa chẻ vừa đan,
Lỗi lầm thì chịu phàn nàn cùng ai.
Võng này đan sợi đay già,
Em đi kén võng mà đã ba năm chầy.
Đôi ta chung mẹ chung thầy,
Đêm trăng chung võng vơi đầy thủy chung.

Mài đưa đạp cám cho nhanh,
Ép dầu mà chải tóc anh tóc nàng.
Mài dừa dưới ánh trăng vàng,
Ép dầu, mà chải tóc nàng tóc anh.

Lấy anh thì sướng hơn vua,
Anh đi xúc giậm được cua kềnh càng
Đem về nấu nấu rang rang
Chồng chan vợ hút lại càng hơn vua.

Anh đây lên thác xuống ghềnh,
Thuyền nan đã trải thuyền mành thử chơi.
Đi cho khắp bốn phương trời,
Cho trần biết mặt cho đời biết tên.
Tiếc công lên thác xuống ghềnh
Tay chèo tay chống một mình nhớ ai?
Bây giờ thở vắn than dài,
Ngờ rằng hò hẹn hay ai hẹn hò.

Giỏi giang chớ vội khoe tài,
Sông sâu sào ngắn bể trời mênh mông.
Nước to sóng cả khôn chừng,
Đã vào gian hiểm xin đường non tay.

Cần câu bạc, cột chặt dây tơ,
Sáng trăng câu nhởi, trăng mờ không câu.
Sông sâu mà biển cũng sâu,
Muốn ăn cá lớn dong câu cho dài.

Câu cá cá chẳng ăn mồi,
Đừng câu mà mệt, đừng ngồi mà trưa

Ai về nhắn với ông câu,
Cá ăn thì giật, để lâu mất mồi.

Nước chảy xuôi thuyền anh trôi ngược
Anh chống không được, anh bỏ sào xuôi.
Sào xuôi thuyền cũng trôi xuôi,
Khúc sông bỏ vắng để người sầu riêng.
Người sầu riêng cơm trắng không ăn.
Đã bưng lấy bát lại giằn xuống mâm.

Con ơi nhớ lấy lời cha,
Mồng năm tháng chín thật là bão rơi.
Bao giờ cho đến tháng mười
Thì con vào lộng ra khơi mặc lòng.



Phần 4

Những người đi biển làm nghề.
Thấy dòng nước nóng thì về đừng đi.
Sống lừng bụng biển ầm ì
Bão mưa ta tránh chớ hề ra khơi.

Cha chài, mẹ lưới, con dâu
Con trai tát nước, nàng dâu đi mò.

Non ra ngoài bề mù mù
Thấy anh câu đọc, câu đù mà thương.

Em về dệt cửi trên khung
Để anh đọc sách cùng chung một đèn.
Vải em em bán lấy tiền,
Em mua lụa liền may áo cho anh.
Trong thì lót tím lót xanh,
Ngoài thêu đôi bướm lượn cành phù dung.

Tằm chăn ba lứa thuận hòa,
Tiền dư thóc tích giữa nhà cao sang.

Con tằm nó ăn lá dâu,
Có khi ăn mất cả trâu lẫn bò.
Trời mưa lác đác ruộng dâu,
Cái nón đội đầu, cái thúng cắp tay.
Bước chân xuống hái dâu này,
Nuôi tằm cho lớn mong ngày ươm tơ.
Thương em chút phận ngây thơ,
Lầm than đã trải nắng mưa đã từng.
Xa xôi ai có tỏ chừng,
Gian nan tâm khổ ta đừng quên nhau.

Ở đời không khéo chi đâu,
Chẳng qua cũng chỉ hơn nhau chữ cần.

Anh đi anh nhớ quê nhà,
Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương
Nhớ ai dãi nắng dầm sương,
Nhớ ai tát nước bên đường hôm mai.

Việc làm chẳng quản nắng mưa
Cơm ăn đắp muối đắp dưa qua ngày.
Ai ơi! Bưng bát cơm đầy,
Biết công kẻ cấy, người cày mấy nao!

Nhờ trờ mưa gió thuận hòa
Nào cày nào cấy trẻ già đua nhau
Chim, gà, cá, lợn, cành cau,
Mùa nào thức ấy giữ màu nhà quê
Người ta rượu sớm trà trưa
Em nay đi vắng về trưa đã nhiều
Lạy trời mưa thuận gió đều
Cho đồng lúa tốt cho chiều lòng em.



Phần 5

Cày đồng đang buổi ban trưa,
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
Ai ơi bưng bát cơm đầy,
Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần.

Anh ơi cố chí canh nông,
Chín phần ta cũng dự trong tám phần.
Hay gì để ruộng mà ngăn,
Làm ruộng lấy lúa, chăn tằm lấy tơ.
Tằm có lứa, ruộng có mùa,
Chăm làm trời cũng đền bù có khi…

Tháng sáu mà cấy mạ già,
Thà rằng công ấy ở nhà ẵm con.
Tháng chạp mà cấy ruộng non
Thà rằng công ấy ẵm con ở nhà.

Ơn trời mưa nắng phải thì,
Nơi thì bừa cạn, nơi thì cày sâu.
Công lệnh chẳng quản bao lâu,
Ngày nay nước bạc ngày sau cơm vàng.
Ai ơi! Chớ bỏ ruộng hoang
Bao nhiêu tấc đát tấc vàng bấy nhiêu.

Em ôm bó mạ xuống đồng,
Miệng ca tay cấy là lòng nhớ ai.

Chồng em đánh giặc phương xa,
Ruộng nhà em cấy, mẹ già em trông.
Bầy con đứa dắt, đứa bồng,
Mà em vẫn học vỡ lòng như ai!

Con gà tốt mã vì lông,
Răng đen vì thuốc,rượu nồng vì men.
Ở đời muốn được tiếng khen,
“I tờ” đi học đua chen với người.

Nhờ trời mưa thuận gió hòa
Lúa vàng đầy ruộng, lời ca vang đồng.

Gái trai cất giọng đêm hè,
Tình ta trăng gió nghiêng về nước non.
Sông sâu nước chảy đá mòn,
Lòng ta sau trước sắt son không rời.

Bao giờ cho đến tháng hai,
Con gái làm cỏ, con trai be bờ.
Gái thì kể phú ngâm thơ,
Trai thì be bờ kể chuyện bài bây.



Phần 6

Nhà tôi nghề giã, nghề sông,
Lặng thì tôm cá đầy trong, đầy ngoài.
Cá trắng cho chí cá khoai,
Còn như cá lẹp cá mai cũng nhiều.

Anh làm thợ mộc Thanh Hoa,
Làm cầu làm quán làm nhà khéo thay.
Lựa cột anh dựng đòn tay,
Bào trơn đóng bén nó ngay một bề.
Bốn cửa anh chạm bốn dê,
Bốn con dê đực chầu về tổ tông.
Bốn cửa anh chạm bốn rồng,
Trên thì rồng ấp, dưới thì rồng leo.
Bốn cửa anh chạm bốn mèo,
Con thì bắt chuột, con leo xà nhà.
Bốn cửa anh chạm bốn gà,
Đêm thì nó gáy, ngày ra ăn vườn.
Bốn cửa anh chạm bốn lươn,
Con thì thắt khúc con thì trườn ra.
Bốn cửa anh chạm bốn hoa
Trên là hoa sói, dưới là hoa sen.
Bốn cửa anh chạm bốn đèn,
Một đèn dệt cửi, một đèn quay tơ.
Một đèn đọc sách ngâm thơ,
Một đèn anh để đợi chờ nàng đây.

Người ta buôn vạn bán ngàn,
Em đây làm giấy cơ hàn vẫn tươi.
Dám xin nho sĩ chớ cười,
Vì em làm giấy cho người viết thơ.

Đầu hè gió mát trăng thanh,
Em ngồi chẻ lạt cho anh chắp thừng.
Lạt chẳng mỏng sao thừng được tốt,
Duyên ta đã trót cùng nhau.
Trăm năm thề những bạc đầu,
Chớ tham phú quý đi cầu trăng hoa.

Dù ai buôn đâu bán đâu,
Mồng mười tháng tám chọi trâu mà về.

Trời mưa lác đác ruộng dâu,
Cái nón đội đầu cái thúng cắp tay.
Bước chân xuống hái dâu này,
Nuôi tằm cho lớn mong ngày ươm tơ
Thương em chút phận ngây thơ,
Lầm than đã trải, nắng mưa đã từng.
Xa xôi ai có tỏ chừng,
Gian nan tận khổ, ta đừng quên nhau.

Nuôi tằm cần phải có dâu,
Muốn cho dâu tốt phải mai vun trồng.
Vườn thì cuốc rãng thong dong,
Cách nhau hai thước đặt hông cho đầy.
Giống dâu ưa nước xưa nay,
Nhưng khi ngập hết thì cây cũng già.

Ruộng vườn trồng đủ thứ hoa,
Hoa đào, hoa bí, hoa trà, hoa mai.
Nhất thơm hoa huệ, hoa nhài,
Hoa lan, hoa cúc ai người chẳng ưa.
Cảnh vườn vui vẻ thơm tho,
Mình làm mình hưởng trời cho riêng mình.

Hôm qua dệt cửi thoi vàng.
Sực nhớ đến chàng, cửi lại dừng thoi.
Cửi sầu, cửi tủi chàng ơi
Ngọn đèn sáng tỏ bóng người đằng xa.
Muốn ăn măng trúc măng giang,
Măng tre măng nứa cơm lam thì chèo.
Ngược xuôi lên thác xuống đèo,
Chim kêu bên nọ, vượn trèo bên kia.

Đêm hè gió mát trăng thanh.
Em ngồi canh cửi còn anh vá chài.
Nhất thương là cái hoa lài,
Nhì thương ái đó áo dài ấm thân.
Gặp người sao có một lần.
Để em thương nhớ tần ngần suốt năm.



Phần 7

Tre già anh để pha nan,
Lớn đan nong né, bé đan giần sàng.
Gốc thì anh để kê giường.
Ngọn ngành anh để cắm giàn trầu, dưa
Làm ăn bảo quản sớm trưa
Hễ cần kiệm lắm là ăn thua nhiều.

Tháng tư cơm gói ra hòn,
Muốn ăn trứng nhạn phải lòn hang Mai.

Quê anh ngày tám tháng bam
Quay về làm rọ, quay ra đan lờ.
Nhờ trời mưa thuận gió hòa.
Lờ rọ bán được, cảnh nhà thêm vui.

Một mình vừa chẻ vừa đan,
Lỡ lầm thì chịu phàn nàn cùng ai.

Anh về Đập Đá, Gò Găng,
Để em dệt vải sáng trăng một mình,
Em về dệt vải trên khung,
Để em đọc sách cùng chung một đèn.

Dâu cỏ nhỏ lá mà xinh,
Dâu tàu to lá nhưng mình không ưng.

Dâu cỏ nhỏ lá chàng ơi,
Chẳng nên đi chọn những nơi dâu tàu.

Ao to ta thả cá chơi,
Hồ rộng nuôi vịt, vườn khơi nuôi gà.
Quanh năm khách khứa trong nhà,
Ao vườn sẵn có lọ là tìm đâu.

Nhất to là giống gà nâu,
Lông dày thịt béo về sau đẻ nhiều.

Nuôi gà phải chọn giống gà
Gà ri bé giống nhưng mà đẻ mau.



Phần 8

Lợn bột thì thịt ăn ngon,
Lợn nái thì đẻ lợn con cũng lời.

Trâu năm sáu tuổi còn nhanh,
Bò năm sáu tuổi đã tranh về già.
Đồng chiêm xin chớ nuôi bò,
Mùa đông tháng giá dò dò làm sao!

Trâu khỏe chẳng lọ cày trưa,
Mạ già ruộng ngấu, không thua bạn điền.

Muốn cho lúa nảy bông to,
Cày sâu bừa kỹ phân tro cho nhiều.

Gỗ nghiến anh để đóng cày,
Gỗ lim gỗ sến anh nay đóng bừa.
Răng bừa tám cái còn thưa,
Lưỡi cày tám tấc đã vừa luống tơ.

Được mùa cấy chớ phụ ngô khoai,
Đến năm thất bát lấy ai bạn cùng.

Dưa gang một, chạp thì trồng,
Chiêm cấy trước tết thì lòng đỡ lo.
Tháng hai đi tậu trâu bò,
Cày đất cho ải mạ mùa ta gieo.

Cơm ăn một bát sao no,
Ruộng cày một vụ sao cho đành lòng.
Sâu cấy lúa, cạn gieo bông,
Chẳng ươm được đỗ thì trồng ngô khoai.

Khó nghèo cấy mướn gặt thuê,
Lấy công đổi của chớ hề lụy ai.

Nhà em có vại cà đầy,
Có ao rau muống có đầy chĩnh tương.
Dầu không mỹ vị cao lương,
Trên thờ cha mẹ dướng nhường anh em.
Một nhà vui vẻ êm đềm,
Đói no tùy cảnh không buồn lụy ai.



Phần 9

Trời mưa cho lúa chín vàng,
Cho anh đi gặt, cho nàng đem cơm.
Đem thời bát sứ mâm son,
Chớ đem mâm gỗ anh hờn kông ăn

Lao xao gà gáy rạng ngày.
Vai vác cái cày tay dắt con trâu.
Bước chân xuống cánh đồng sâu.
Mắt nhắm mắt mở đuổi trâu ra cày.
Ai ơi bưng bát cơm đầy,
Nhớ công hôm sớm cấy cày cho chăng?

Sáng trăng giã gạo ngoài trời,
Cám nay phảng phất nhớ người đàng xa.

Ngày thì đem thóc ra phơi,
Tối lặn mặt trời đổ thóc vào xay.
Một đêm là ba cối đầy,
Một tay xay giã, một tay giần sàng.
Tháng ba ngày tám rỗi ràng,
Làm sao đủ gạo mùa màng khỏi lo.

Rạng ngày vác cuốc ra đồng.
Tay cầm mồi lửa tay dòng thừng trâu.
Ruộng dầm nước cả bùn sâu,
Suốt ngày cùng với con trâu cày bừa.
Việc làm chẳng quản nắng mưa
Cơm ăn đắp đổi muối dưa tháng ngày.
Ai ơi bưng bát cơm đầy,
Biết công kẻ cấy người cày mấy nao!

Một mai trầu tốt bốc lên
Một sào trầu tốt bằng tiền mẫu ngô.

Nữa mai lúa chín đầy đồng.
Gặt về, đập, sảy, bõ công cấy cày.
Trăng mờ vì đám mây che,
Em đây vất vả về nghề canh nông.
Trăng mờ có lúc lại trong,
Em đây vất vả đỉnh chung có ngày.

Ngày ngày vác cuốc thăm đồng.
Nước hết thì lấy gầu sòng tát lên.
Hết mạ ta lại quảy thêm.
Hết lúa ta lại mang tiền đi đong.

Văn thơ phú lục chẳng hay,
Trở về làng cũ học cày cho xong.

Ta về ta rủ bạn ta,
Ruộng ta ta cấy vườn ta ta trồng.
Có làm thì hẳn có trông,
Can chi chầu chực mà mong của người.



Phần 10

Bởi anh chăm việc canh nông,
Cho nên mới có bồ trong bịch ngoài.
Ngày mùa tưới đậu trồng khoai,
Ngày ba tháng tám mới ngồi mà ăn.

Công danh đeo đuổi mà chi,
Sao bằng chăm chỉ giữ nghề canh nông.
Sớm khuya có vợ có chồng,
Cày sâu bừa kỹ mới mong được mùa.

Anh ra đi, em lập kiểng trồng hoa,
Anh về, hoa đã được ba trăm nhành.
Một nhành là chín búp xanh,
Bán ba đồng một, để dành có nơi.
Bây giờ đến lúc thảnh thơi,
Cậy anh tính thử vốn lời bao nhiêu.

Trâu ơi, ta bảo trâu này,
Trâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta.
Cấy cày giữ nghiệp nông gia,
Ta đây, trâu đấy, ai mà quản công!
Bao giờ cây lúa còn bông,
Thì còn ngọn cỏ ngoài đồng trâu ăn.

Rủ nhau đi cấy đi cày,
Bây giờ khó nhọc có ngày phong lưu.
Trên đồng cạn, dưới đồng sâu,
Chồng cày vợ cấy, con trâu đi bừa.

Tháng sáu, tháng bảy, khi vừa,
Vun trồng giống lúa, bỏ chừa cỏ tranh.
Tháng tám lúa trổ đã đành,
Tháng mười cắt hái cho nhanh kịp người.
Khó khăn làm mấy tháng trời,
Lại còn mưa nắng thất thời khổ trông!
Cắt rồi nộp thuế nhà công,
Từ rày mới được yên lòng ấm no.

Nhờ trời mưa gió thuận hòa,
Nào cày nào cấy, già trẻ đua nhau.
Chim, gà, cá, lớn, cành cau,
Mùa nào thức ấy giữ màu nhà quê.

Nhà nhà vợ vợ chồng chồng,
Đi làm ngoài đồng, sá kể cơm trưa…

Khó thay công việc nhà quê,
Quanh năm khó nhọc dám hề khoan thai.
Tháng chạp thì mắc trồng khoai,
Tháng riêng trồng đậu, tháng hai trồng cà.
Tháng ba cày vỡ ruộng ra,
Tháng tư bắc mạ, thuận hòa mọi nơi.
Tháng năm gặt hái vừa rồi,
Bước sang tháng sáu, nước trôi đầy đồng.

Mặt trời tang tảng rạng đông,
Chàng ơi! Trở dậy ra đồng kẻo mưa.
Phận hèn bao quản nắng mưa,
Cày sâu, bừa kỹ, được mùa có khi…



Phần 11

Anh ơi! Cố chí canh nông,
Chín phần ta cũng dự trong tám phần.
Hay gì để ruộng mà ngăn,
Làm ruộng lấy lúa, chăn tằm lấy tơ.
Tằm có lứa, ruộng có mùa,
Chăm làm, trời cũng đền bù có khi…



Hãy Like Và Share Nếu Bạn Thấy Bài Viết Hữu ích

Sản phẩm bán chạy